Op 18 juni vond het afsluitende symposium van het project Voorkomen & Versterken plaats. Meer dan 150 professionals uit het hele land kwamen online samen om stil te staan bij een gedeelde ambitie: jonge gezinnen van ouders met een licht verstandelijke beperking (LVB) op tijd de juiste steun bieden.
Het symposium markeerde de afsluiting van vier jaar samenwerking tussen Expect Jeugd, Partners voor Jeugd, TOP Groep, Middin, Den Haag en Buurtgezinnen binnen het project Voorkomen & Versterken.
De aanleiding voor de samenwerking lag in de ervaringen met de methodiek HouVast. In de praktijk kwamen professionals steeds opnieuw dezelfde vragen tegen: “Wat als je er eerder bij was geweest? Wat als er eerder vertrouwen was opgebouwd? Wat als ouders eerder in hun kracht waren gezet?”
Prof. Dr. Maroesjka van Nieuwenhuijzen (bijzonder hoogleraar LVB, ouderschap, en jeugdbescherming aan de Universiteit van Amsterdam) benadrukte tijdens het symposium hoe belangrijk het is dat professionals hun communicatie aanpassen aan ouders met een LVB: “Je ziet dat deze ouders te vaak te maken krijgen met complexe eisen en onduidelijke communicatie. Dat vraagt iets van ons als professionals. We moeten echt leren om beter af te stemmen op hun manier van begrijpen.”
In samenwerking met ouders, ervaringsdeskundigen, onderzoekers en praktijkprofessionals onderzochten we de bouwstenen van goede, tijdige en passende ondersteuning. Daaruit zijn praktische tools en trainingsmodules ontwikkeld, die centraal stonden tijdens het symposium.
Tool ‘Ken jezelf – Ken de ander’
Deze tool helpt professionals om te reflecteren op situaties waarin het contact met ouders ingewikkeld verloopt. Door middel van een spelbord en kaarten met gevoelens en gedachten wordt zichtbaar wat er speelt in het contact. Het doel is om de interactie tussen ouder en professional beter te begrijpen, waarbij het vermogen tot mentaliseren centraal staat: stilstaan bij wat er in jezelf en in de ander omgaat.
Tool ‘KoersVast’
KoersVast is een reflectietool die professionals ondersteunt in het nadenken over waar zij staan in een traject met een gezin, en wat nodig is om verder te kunnen. Ypke Hemminga (ontwikkelaar en lid van de projectgroep): “We merkten dat professionals vaak zoekende zijn: waar staan we eigenlijk in dit traject? Is er wel genoeg vertrouwen opgebouwd om verder te gaan? Of blijven we hangen in zorgen zonder beweging?” Voor die vragen is de tool KoersVast ontwikkeld. De tool bestaat uit zes reflectievragen die helpen bij het ordenen van gedachten, het in beeld brengen van zorgen, het bepalen van doelen en het bouwen aan samenwerking. KoersVast kan gebruikt worden bij de start, bij evaluatiemomenten of als het traject dreigt vast te lopen.
“KoersVast heeft me echt aan het denken gezet. Ik wil het graag inbrengen in mijn team.”
Trainingsmodule ‘Informele gezinssteun’
Ouders met een LVB met jonge kinderen staan voor grote uitdagingen in het ouderschap. Net als ieder gezin, is het logisch dat ook zij hierin ondersteuning nodig hebben. Wanneer hulp vanuit familie of vrienden ontbreekt, kunnen informele vormen van gezinsondersteuning uitkomst bieden. Toch blijkt het in de praktijk lastig om deze gezinnen te bereiken en blijvend contact op te bouwen. In deze verdiepingstraining staat het aangaan en behouden van duurzame relaties met ouders met een LVB centraal.
Trainingsmodule ‘De Beste Vader’
De Beste Vader is een trainingsmodule ontwikkeld om vaders met een LVB actiever te betrekken bij de hulpverlening. De module bestaat uit vier bijeenkomsten en geeft praktische handvatten voor professionals om het gesprek aan te gaan met vaders, ruimte te maken voor hun betrokkenheid en hen erkenning te geven voor hun rol in het gezin. Uit onderzoek blijkt dat vaders zich vaak niet gezien voelen; deze module biedt een eerste stap richting betere samenwerking. Zoals Marcia Lever (ontwikkelaar HouVast) het verwoordde tijdens het symposium: “Elke vader doet ertoe. Zie ze, hoor ze, betrek ze.”
Nu is het aan de praktijk!
We kijken met veel voldoening terug op deze middag – en op alles wat we samen met het veld hebben opgebouwd. De tools, inzichten en verhalen die zijn gedeeld, zijn het resultaat van vier jaar samenwerking tussen ouders, ervaringsdeskundigen, professionals en onderzoekers.
We hopen dat de opbrengsten hun weg vinden naar de praktijk – want juist daar kunnen ze het verschil maken.
Heb je vragen of interesse in de tool? Neem dan contact op met TOP Groep via: vnvproject@topgroep.nu,
“Het symposium hielp me om nog meer stil te staan bij de beleving van ouders. In plaats van te reageren op gedrag, wil ik bewuster kijken naar wat eronder ligt.”